FAQ

• Functies en positie rekenkamer(commissie)
• Onderzoek en rapportage
• Relevante wet- en regelgeving
• NVRR
• Website

Functies en positie rekenkamer(commissie)

• Moet de rekenkamercommissie de gemeenteraad blijven adviseren over jaarrekening en jaarverslag of is daarvoor een aparte (raads)commissie die de raad hierover adviseert?
  De raad is zelf verantwoordelijk voor het uitoefenen van zijn controlerende functie met betrekking tot het gevoerde financiële bestuur en -beheer waarvan de financiële resultaten staan vermeld in het jaarverslag inclusief de jaarrekening. In veel gemeenten laat de raad zich hierover apart adviseren door een raadscommissie Middelen of Financiën of aparte raadscommissie voor onderzoek van de rekening (in vervolg rekeningcommissie).
  
  De NVRR acht het zeer van belang dat deze eigenstandige taak tot onderzoek van de rekening door een raadscommissie binnen de raad blijft bestaan. De raad moet van een aantal van haar collega´s een gedegen advies krijgen of zij het College kan ontslaan van haar verantwoordelijkheid voor het gevoerde financiële bestuur en -beheer in het voorgaande jaar (dechargeren). Hiertoe dient onderzoek door een raadscommissie plaats te vinden; louter kennis nemen van de stukken inclusief een goedkeurende verklaring van de accountant schiet vergaand tekort. Helaas is bij een aantal gemeenten deze afzonderlijke onderzoekstaak opgeheven of heeft de aloude rekeningcommissie zich getransformeerd tot rekenkamercommissie zonder de vaste taak met betrekking tot het onderzoek van de jaarrekening.
  
  Voor rekeningcommissies en rekenkamercommissies kunnen echter de volgende twee taken worden onderscheiden: Het jaarlijkse onderzoek van de jaarrekening, van het gevoerde financiële bestuur en beheer en van het bijhorend accountantsrapport resulterend in een advies aan de raad tot décharge of tot uitstel daarvan in verband met een eis tot aanvullende verantwoording door het College over de onrechtmatige bedragen (indemniteitsprocedure) Het incidenteel onderzoek doen naar de rechtmatigheid, doelmatigheid en/of doeltreffendheid aangaande afzonderlijke onderwerpen van het gevoerde bestuur, bijvoorbeeld de inhuur van externe adviseurs. De eerste taak is er voor de rekeningcommissie, de tweede voor de rekenkamercommissie of rekenkamer (NB: De rekeningcommissie en een rekenkamercommissie met uitsluitend raadsleden kunnen ook één commissie vormen welke dan beide taken uitvoert).
  
  Bij beide taken geldt dat de rekeningcommissie én de rekenkamercommissie / rekenkamer allebei naar de rechtmatigheid van het gevoerde financiële bestuur en - beheer van een gemeente kijken. En beiden worden geacht dat te doen vanuit een bestuurlijke-, politiek-neutrale attitude. Ten overvloede: geen van beiden het als taak om zelf de jaarrekening aan een accountantscontrole te onderwerpen en te certificeren; dit is uitsluitend voorbehouden aan de. - door de Raad benoemde- , registeraccountant. Het verschil zal ook duidelijk zijn: de rekeningcommissie verricht jaarlijks een brede beoordeling van het gevoerde financiële bestuur en -beheer aan de hand van het gehele jaarverslag en de jaarrekening. Een pro-actieve rekeningcommissie vervult daarbij de opdrachtgeversrol van de gemeenteraad jegens de door de raad benoemde externe accountant. Alle regels bij of krachtens wet of raadsbesluit moeten worden gecontroleerd; maar welke goedkeuringstoleranties of rapporteringstoleranties draagt men daarbij aan de accountant op? En voor welke specifieke zaken wil men de accountant extra laten controleren? En heeft de accountant zijn of haar werk goed gedaan? De rekenkamercommissie / rekenkamer kan bij haar specifieke onderzoek stuiten op overschrijdingen van het programmabudget of anderszins onrechtmatige lasten of baten.
  
  Hierover zal de rekenkamercommissie zelf rapporteren. Voor zover het betrekking heeft op lasten of baten in een nog niet vastgestelde jaarrekening zullen B&W respectievelijk de accountant van de bedragen melding moeten maken in het jaarverslag of het accountantsrapport. Op die wijze kan de rekeningcommissie vervolgens beoordelen of de aangetroffen onrechtmatigheid bij het specifieke onderzoek door de rekenkamercommissie, ook van invloed is op de beoordeling van de jaarrekening. Tenslotte kan een rekenkamercommissie / rekenkamer, aanvullend of zelfs op verzoek van de raad i.c. de rekeningcommissie onderzoek verrichten naar (onderdelen van) het jaarverslag en de jaarrekening. Het resulterend rapport ondersteunt vervolgens de rekeningcommissie en de raad bij respectievelijk het opstellen of nemen van het decharge-besluit.
• Mogen ambtenaren van een gemeente werkzaam zijn voor de gemeentelijke rekenkamer?
  Ja, artikel 81j van de Gemeentewet bepaalt, dat het college van burgemeester en wethouders de ambtenaren van de rekenkamer benoemt. In hetzelfde artikel is bepaald, dat die ambtenaren niet tevens werkzaamheden voor een ander orgaan van de gemeente mogen verrichten.
• Wat zegt de naam ‘rekenkamer’?
  De belangstelling voor rekenkamers neemt toe en dat is een verheugende constatering. Het woord raakt hoe langer hoe meer bekend, en dat heeft tot gevolg dat het woord rekenkamer meer en meer in de naam van het bedrijven, organisaties, symposia etc. gebruikt wordt.
  
  Onderzoeksbureaus, instanties, die dienstverlenend voor rekenkamers willen zijn, laten dat graag in hun bedrijfsnaam weten, en daar is ook niks mis mee. Maar wel moeten rekenkamers bedenken dat de term niet beschermd is, en dat het voeren van het woord rekenkamer in een naam of project als zodanig nog niets zegt over de kwaliteit of de inhoud. Het is onvermijdelijk dat er ook wel eens kaf tussen het koren zal zitten. Met een kritische instelling blijft zowel de dienstverlener als de afnemer geholpen!