Professionalisering & Kwaliteitsborging

Toetsingskader voor rekenkamers(commissies)

Het werk van Rekenkamer(commissie)s mag zich in de toenemende belangstelling van de lokale en provinciale politiek verheugen. Van de duizenden onderzoeken die inmiddels zijn gedaan, hebben er vele een impact gehad op de manier waarop de politici en bestuurders beleid maken en de organisatie managen. Soms worden daardoor bestuurlijke verhoudingen op scherp gesteld, in andere gevallen is er waardering voor geleverde prestaties.
Hoe dan ook, de Rekenkamer(commissie) heeft inmiddels bewezen dat het een toegevoegde waarde heeft bij de uitoefening van de controlerende taak van de politiek.

En juist de impact van ons werk vraagt dat wij onszelf ook ter discussie durven stellen. Waar wij aan de ene kant vragen om een transparante besluitvorming, in dienst van de controlerende raad of staten, vindt ons werk juist plaats in grote mate van beslotenheid. Het is dan ook een lastige taak om op een min of meer objectieve wijze te bepalen of ons werk op een ‘juiste’ en gekwalificeerde manier tot stand komt. Hiervoor bestaan immers nog geen normenkaders, terwijl de vrijheid van inrichting en werkwijze van Rekenkamer(commissie)s relatief groot is.
Kortom, wie controleert de controleur?

Om aan de toenemende behoefte, van zowel de politieke instituties als de Rekenkamer(commissie)s zelf, tegemoet te komen heeft het bestuur een voorstel voor professionalisering en kwaliteitswaarborging voorgelegd aan de Algemene Ledenvergadering van dit voorjaar. In een levendige discussie zijn de leden akkoord gegaan met het in het leven roepen van een zogenaamde Body of Skills and Knowledge (BoKS ). Deze BoKS is gevuld met 13 zogenaamde handreikingen en richtlijnen die tezamen en in onderlinge relatie een zekere kwaliteitswaarborg geven. Hier wordt met name gesproken over een zekere waarborging, omdat het handelen in overeenstemming van de BoKS, vooralsnog, op vrijwillige basis geschiedt en er ook geen sprake is van een verplichte toetsing door bijvoorbeeld een auditeur. Op termijn zal het gebruik van de BoKS wellicht, uiteraard na instemming van de leden, een voorwaarde voor het lidmaatschap van onze vereniging kunnen worden.

Voor wie is de BoKS bedoeld?
De introductie van de BoKS is een methode van (vrijwillige) kwaliteitscontrole. Namelijk enerzijds als uitvoeringsinstrument voor de rekenkamer(commissie) en anderzijds als toetsingsinstrument voor raad. Wie straks deze methode hanteert voldoet aan de minimum standaarden van de beroepsgroep. Deze standaarden zijn zoals gezegd, een normenkader voor alle betrokken partijen, maar met name ook voor de gemeenteraad. In onze toekomstige communicatie zullen wij ons dan òòk tot de raad richten, met de boodschap dat overname van onze BoKS de raad de garantie biedt dat hun Rekenkamer(commissie) behoort tot de ‘genormeerde’ instellingen.

Samenstelling van de BoKS
De samenstelling van de BoKS is tweeledig gericht, namelijk op materieel en persoon. Wij hebben hierin een onderscheid gemaakt om aan te geven dat het hebben van bijvoorbeeld een onderzoeksprotocol nog geen garantie is dat leden zich integer gedragen. Hieronder volgt in het kort een opsomming van de instrumenten die wij als minimumvariant aanbieden (uiteraard naast verplichte instrumenten als een verordening).

“Onze rekenkamercommissie beschikt minimaal over:”

A. Professionele reflectie:
1. Gedragscode voor de leden
2. Vergoedingenrichtlijn
3. Deelname aan professionaliseringsactiviteiten
B. Vakinhoudelijke instrumenten
4. Huishoudelijk reglement
5. Onderzoeksprotocol
6. Jaarplan
7. Jaarverslag
8. Richtlijn voor eigen onderzoek
9. Richtlijn voor onderzoek extern bureau
10. Model offerteaanvraag
11. Richtlijn voor geschillenbehandeling
12. Richtlijn voor publicatie
13. Richtlijn voor evaluatie

Nog niet alle 13 richtlijnen zijn al uitontwikkeld. Ook zullen wij ons blijven inspannen om de onderlinge samenhang van de richtlijnen te verbeteren en eventueel nieuwe te ontwikkelen. Daar hebben wij u bij nodig. Via onze ‘kringen’ zullen wij regelmatig uw medewerking vragen om na te denken over een handreiking of richtlijn. Houd ook onze website daarvoor in de gaten.