Weblog

Staat van de dualisering: kleine stapjes in de goede richting?

Zonder al te veel ruchtbaarheid heeft de staatssecretaris van BZK op 11 december 2008 haar voorstellen voor verbetering van het dualisme op lokaal en provinciaal niveau aan de Tweede Kamer kenbaar gemaakt.
Op de één of andere manier is mij dat door al die feestdagen in december en werkdrukte als gevolg van de jaarafsluiting enigszins ontgaan.

In januari ben ik er eens voor gaan zitten en wat blijkt? Voor de rekenkamers lijkt er qua voorgestelde maatregelen weinig nieuws onder de zon; al eerder heeft de staatssecretaris aangekondigd het rechtmatigheidbegrip te willen verduidelijken en ook rekenkamercommissies de mogelijkheid te willen geven verbonden partijen te onderzoeken.


Op andere terreinen zijn er wat ingrijpender voorstellen gedaan, die ons als rekenkamers direct of indirect zullen raken.
Belangrijkste daarvan is het afschaffen van artikel 213a, waarin het college werd verplicht periodiek de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid te onderzoeken. Als gemeenten besluiten hieraan geen invulling meer te geven, kan dit verschillende consequenties hebben voor het rekenkameronderzoek. Rekenkamers zullen minder last krijgen bij de afstemming van onderzoek, het elkaar in de wielen rijden bij de uitvoering van onderzoek zal afnemen en de rekenkamer verliest een ‘concurrent’. Toch verdwijnt dan tegelijkertijd voor de rekenkamer een onderzoeksobject: in hoeverre is het college zelf ‘in control’ door middel van doelmatigheid- en doeltreffendheidonderzoek en wat is nu eigenlijk de kwaliteit van deze college-onderzoeken?

Al met al kan dit een ‘verschraling’ van de controle-toren betekenen. Ook het verplichte burgerjaarverslag (artikel 170) verdwijnt, maar ik zie niet zo snel in hoe dat onze beroepsgroep zal beïnvloeden. Meer betekenis zal mijns inziens uitgaan van de wettelijke verankering van het presidium, in het bijzonder het voorstel om de burgemeester wettelijk tot voorzitter van dit presidium te bombarderen.

Nu weet ik wel, formeel is de burgemeester al voorzitter van de raad en in veel gevallen is de burgemeester in de praktijk al voorzitter van het presidium, maar toch kunnen we hier als rekenkamers last van gaan krijgen.
Zullen de burgemeesters met hun ‘powerplay’ de routing en behandeling van rekenkameronderzoeken via deze nieuwe wettelijke positie trachten te beïnvloeden?
Blijven in dat geval de knieën van de fractievoorzitters in het presidium stevig?
Ik ben het eigenlijk wel eens met een briefschrijver in Binnenlands Bestuur, die stelt dat dit nu een stap in de verkeerde richting is en gedeeltelijk valt te verklaren door de bedrijfsblindheid van staatssecretaris Bijleveld en minister Ter Horst die beiden in een vorige functie burgemeester waren. Ik zal met belangstelling dit onderwerp bij behandeling in de kamer volgen en wil u te zijner tijd graag hierover informeren.