Congres 2017

Jaarcongres NVRR 12 mei 2017 - Workshops

 

Plenair: 10.35 - 11.30 uur

Inleiding dagvoorzitter
Hielke Ploeg (Ludiek)

  Samen Werken is een van de thema’s waar Hielke geregeld aandacht aan besteed tijdens sessies voor uiteenlopende opdrachtgevers. Het lijkt zo gemakkelijk, maar in de praktijk kan het soms behoorlijk tegenvallen. Hij kan er beeldend over vertellen en het laten zien, maar wil het vooral van u horen en zien. Met veel plezier zal hij u gedurende de dag laten samen werken om zo met elkaar nieuwe ideeën, ervaringen en inzichten op te doen.

 

Van Samenwerkingsparadox naar Samenwerkingsvoordeel
Ferry Koster (TIAS/ICOON/EUR)

Hoewel onderzoek laat zien dat samenwerking tussen organisaties bijdraagt een hun innovatieve vermogen, blijkt dat een groot deel van deze samenwerkingen mislukt. In deze lezing wordt stilgestaan bij mogelijke obstakels in samenwerkingsrelaties en op welke wijze organisaties het samenwerkingsvoordeel kunnen benutten.

Workshopronde A: 11.30 - 12.30 uur

A1: Samen werken met archieven
Klaartje Peters (Rekenkamer Maastricht), Hanneke van Aalst (Zeeuws Archief) en Ingmar Koch (Provincie Noord-Brabant)

Hebt u als rekenkamer ook vaak last van ontbrekende en onvindbare beleidsstukken? Denkt u wel eens: hoe groot is dit probleem eigenlijk en wat betekent het voor de kwaliteit van het bestuur?

In deze workshop willen we samen met u brainstormen over mogelijkheden om de toegankelijkheid van (digitale) informatie in uw gemeente, provincie of waterschap in beeld te brengen én er aandacht voor te vragen bij verantwoordelijke bestuurders en politici. Bijzondere aandacht zal er zijn voor samenwerking met een veelal onbekende bondgenoot op dit gebied, namelijk de op basis van de Archiefwet benoemde archivaris, die de rapportage over de archiefwettelijke taken opstelt op grond waarvan het college verantwoording aflegt.

Deelnemers wordt gevraagd een smartphone of tablet met internet mee te nemen, we beginnen met een korte online quiz!

A2: Samen werken voor regionaal (be)grip
Karin van den Berg (Beleidingscommissie regionaal onderzoek VRLN), David Bos (Seinstra van de Laar) en Freek van Berkel (Seinstra van de Laar)

Samen onderzoek doen, hoe doe je dat? Het onderzoek van de Rekenkamercommissies van Midden en Noord Limburg naar de Veiligheidsregio.

 

A3: Samen werken met Inspectie SZW
Peter Vijgeboom (Inspectie SZW)

Extra banen, kwetsbare groepen die tussen wal en schip vallen, participatieondersteuning statushouders, effectiviteit schuldhulpverlening, het zijn onderzoeksthema's van de Inspectie SZW. In de workshop nodigt zij de Lokale Rekenkamers uit om mee te denken hoe we over en weer kennis kunnen delen en om de mogelijkheden van samenwerking te onderzoeken.

A4: Samen werken aan het rekenkamerkompas
Etienne Lemmens (Rekenkamercommissies Brunssum, Landgraaf, BEL) en Vincent van Stipdonk (onderzoeker/procesbegeleider Rekenkamerkompas)


Uw rekenkamer(commissie) stelt kwaliteitseisen aan het openbaar bestuur. Dat vereist dat uw rekenkamer(commissie) zelf ook professioneel werkt. We waken allen op eigen wijze over de professionaliteit van ons rekenkamerwerk. Daarin zijn veel overeenkomsten, maar ook verschillen. Daarover willen we graag in gesprek:

hoe zorgt u dat uw rekenkamer(commissie) professioneel werkt? 

Daarover kunnen wij nog veel van elkaar leren. We verwachten dat er nog veel parels kunnen worden opgedoken. De NVRR wil die oogst ophalen en ontsluiten. Wij willen dit jaar toewerken naar een Kompas waarmee rekenkamer(commissie)s nog beter kunnen sturen op professionaliteit. Dat Kompas wordt geen keurslijf, maar geeft richting en adviezen. In de workshop beginnen we hieraan te bouwen, met elkaar. Graag horen wij op welke manieren u zorgt dat uw rekenkamer(commissie) professioneel opereert, zodat we het Kompas samen kunnen (in)richten met beproefde werkwijzen.

Wilt u uw ervaringen of uw worstelingen delen? Wilt u ook leren hoe andere rekenkamer(commissie)s hun professionaliteit borgen en expliciet maken? Zet dan koers naar deze workshop!

 

Sponsorworkshop: 13.15 - 14.00 uur

door I&O Research

Van ambitie naar  impact Hoe effectief is uw rekenkamer? Slaagt u er in uw conclusies duidelijk voor het voetlicht te brengen? Hoe worden deze ontvangen door de raad en het bestuur en leiden aanbevelingen tot aanpassing of bijsturing van het beleid? En misschien nog belangrijker: wat merken burgers er nu eigenlijk van? In deze workshop gaan we samen met u op zoek naar de antwoorden. Wat kenmerkt effectieve rekenkamers en hoe kunnen anderen die slag ook maken? We putten daarbij uit een inventariserend onderzoek onder rekenkamers dat we dit voorjaar uitvoerden. Vervolgens willen we op interactieve wijze samen met u ingaan op de verklaringen en oplossingen. We zoomen daarbij in ieder geval  in op de samenwerking en communicatie met raad, bestuur en externe stakeholders. Aan de orde komt verder de focus van de onderzoeken: hoe sorteert u meer effect? Met het toetsen van beleid aan de hand van maatschappelijke effecten? Of ligt de meerwaarde van een rekenkamer juist in een gedegen analyse van het uitvoeringsproces? Als u hierover meer wilt weten en uw mening met ons wilt delen, kom dan naar onze workshop op het NVRR congres. 
 

Workshopronde B: 14.15 - 15.15 uur

B1: Samen werken in nieuwe verhoudingen
Jeroen Kerseboom (Ontwikkelteam NVRR) en Nancy Mosterman (Vereniging van Griffiers)

Buzzwords als netwerksturing, co-creatie, doe-democratie: je kan er dezer dagen niet omheen. “Dat gaat iets betekenen voor de rol van de raad”, wordt er vaak in één adem achteraan gezegd. Maar is dat ook zo? Hebben we hier te maken met oude wijn in nieuwe zakken, of met een nieuwe werkelijkheid voor de lokale democratie? Wat verandert er nu echt in de volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rollen van de raad? Wat zou er moeten veranderen? En wat betekent dat voor de rekenkamer(commissie)s? 

In deze workshop verkennen we het perspectief van de griffier, het raadslid en, uiteraard, de rekenkamer. Over samen werken aan veranderende rollen.


B2: Samenwerkende rekenkamers
Sandra van Breugel (Rekenkamer Geldrop-Mierlo, Utrechtse Heuvelrug) en Hans Slooijer

Rekenkamers en rekenkamercommissies zijn er in vele verschijningsvormen (louter raadsleden, extern bemensd of via een Gemeenschappelijke Regeling) op verschillende niveau's (gemeente, provincie en rijk) en vanuit verschillende domeinen, denk aan bijvoorbeeld de waterschappen. Samenwerken: deze workshop gaat over de tips en trics. Vele ervaringen zijn er opgedaan tussen gemeenten onderling, provincie en gemeente enzovoort. Deze workshop wil vooral informatie brengen, wat valt te leren over succesvolle en minder succesvolle samenwerkingsverbanden, soms structureel, een andere keer incidenteel. Na deze workshop kunt u aan de slag en kijken wat samenwerken voor u kan betekenen, bijvoorbeeld met nieuwe vormen van rekenkameronderzoek.

B3: Samen werken met burgers
Jan de Ridder (Rekenkamer Metropool Amsterdam)

  De rol van de burger in de samenleving verandert. Aan de ene kant verwacht de overheid van de burger een grotere bijdrage aan het oplossen van problemen in zijn dagelijkse omgeving. Dat is een belangrijk aspect van het beleid achter de drie decentralisaties in het sociaal domein. Daarnaast is er bij  (een deel van de) burgers een grotere behoefte om actief bij te dragen aan veranderingen in de maatschappij. Dit blijkt uit het toenemend aantal burger- en maatschappelijke initiatieven dat wordt ontplooid. Deze veranderende rol van de burger zet ook nadrukkelijk weer de kwaliteit van onze politieke stelsel op de agenda. Velen pleiten voor aanpassingen waarbij de traditionele representatieve democratie wordt aangevuld met directe vormen van democratie (G1000, burgertoppen etc.)

Maar wat betekent deze veranderende rol van de burger voor de lokale rekenkamer? Wordt het toezicht anders als burgers de overheid gaan helpen bij de uitvoering van beleid? Moeten burgers meer betrokken worden bij het toezicht? En zo ja hoe dan? In de workshop besteden we  aandacht aan verschillende wijzen waarop burgers een rol kunnen spelen in het rekenkameronderzoek. Daarbij zullen ervaringen van de Amsterdamse rekenkamer met haar burgerpanel aan de orde komen. Maar daarnaast krijgen ook initiatieven in andere gemeenten.

B4: Samenwerken op 3D
Nico op de Laak (3D denktank) en Tineke van den Biggelaar (3D denktank)

 

De 3D's dwingen gemeenten min of meer om regionaal te gaan samenwerken met buurgemeenten. En daarnaast is het onvermijdelijk dat met zorgaanbieders moet worden samengewerkt. Technisch gesproken allemaal goed oplosbaar. Maar in werkelijkheid lopen gemeenteraden tegen grote vraagstukken aan. Al is het maar dat in 2016 miljoenen zouden zijn overgebleven op de zorgbudgetten terwijl men voorafgaand steen en been klaagde dat het allemaal niet zou kunnen. Onverklaarbaar dus. Hoe stuur je, hoe stel je kaders en hoe hou je het college in het normale gareel? Allemaal vragen die een antwoord vragen. Vragen die overigens niet allemaal nieuw zijn want het zogeheten "controlegat" is al eerder benoemd.

Met die verschillende samenwerkingsverbanden was het al niet eenvoudig om rekenkameronderzoek op te zetten. Soms heb je geen toegang tot de gegevens bij de particuliere organisaties omdat die op afstand staan, soms mag je niet over gegevens beschikken omdat het vraagstuk van de privacy speelt en soms heeft de gemeente het zelf niet onder controle en zijn er onduidelijk contracten gesloten zonder smart geformuleerde afspraken en prestatie-indicatoren. Kortom een lastige situatie om de raad op de juiste manier te ondersteunen.

In een interactieve workshop nemen Tineke van den Biggelaar en Nico op de Laak de aanwezigen mee in kansen en bedreigingen voor goed rekenkameronderzoek. Geen standaardoplossingen, geen "verplichte nummers" maar handreikingen om effectief en efficiënt te handelen. Als duo-voorzitters van de 3D Denktank hebben Tineke en Nico hebben zij al veel best-practices gezien. En dankzij de samenwerking met de Algemene Rekenkamer is er ook inzicht in de landelijke ontwikkelingen. Kortom een must voor elke rekenkamer om hier kennis van te nemen. En kan je onverhoopt niet komen (jammer, je weet niet wat je mist) meld je dan (ook) aan voor de 3D Denktank bij de NVRR.

 

Plenair 15.30 - 17.00 uur
 

Positie Rekenkamer in een regisserende gemeente
Piet van Mourik (De Regisserende Gemeente)

Directeur van stichting De regisserende Gemeente dat zich richt op het versterken van de lokale democratie via bewustwording, opleiding en training en begeleiden van organisatieveranderingsprocessen.

 

 

Dierbare collega’s een workshop over apenstreken, het succes en falen van samenwerken.  
Patrick van Veen (Apemanagement)

Is samenwerken wel natuurlijk gedrag en wat is er uiteindelijk nodig voor een goede samenwerking? Aan de hand van kennis uit de apenwereld en recente onderzoeken ontdekt u wat de basis-fundamenten zijn van een goede samenwerking. De manier waarop chimpansees toegang krijgen tot voedsel en hoe bavianen overleven in een complexe omgeving als de savanne kan ons veel leren over samenwerken in mensen organisaties. We leren de tips en trics, hoe collega’s te verleiden om met ons de uitdagingen van de moderne samenleving aan te gaan.